иклим Узгариб, уни тургунлиги камайди. Хаво жероратини тебранишила ер сирти ка рельефни таъся- ри кучайди. Ун йил учун Уртачаси олинган Уртача ойлик ва давр учун олинган хароратни меъёрдан тебраниши Урта Осиёни марка- зий чул кисмида юкори бУлди. Сукориладиган катта-катта масси- вларда хароратни тебранишини текисланиб кетиши ва айрим пай- тларда умумий мойилликка тескари бУлиб колиши кузатилди. Ёзда. хароратни тебраниши сезиларли, яни 0,5-1,0° даража булганда теки- слик ва тоголди жойларда тебраниш игпораси бирхил бУлади. Баланд товли чукурларда ва ёпик, водийларла кишда. тебраниш: текислик- ла ва тропосферадагига нисбатан бир хил баландликда кам булади, айрим пайтларда зса мусбат бУлади. Текисликда кишда. иссикрок, бУлганда (1980-1990 йиллар) тогларда рельефни кандай булишилан катъий назар исиш руй беради (1,0-2,0). Бу конуниятни Урта Осиё иклимини Узгарувчанлигини сценарийсини тузишда хисобга ол ке- рак. Вкинни куп йил ичида Узгариб туриши куп жихатдан мин- такаларни физик-географик хусусиятларига ва атмосферани умумий циркуляциясита боглик. Бутун кузатиш давридан 40-чи йнллар ёрин етишмаслиги билан ажралиб туради 1951-1960 йиллардаги давр эса. бринии куплиги билан маълум. Охирги н йилликда (1981-1890 йил- лар) йиллик Узгариш турини киёфаси Узгарди. Бутун Урта Осиёда. ётинни максимал киймати апрелдан мартга кучди. Факат Фаргона во- лийсини тубида максимум ноябрдан октябрга сурилли. Текислик худу- дининг жанубий-шаркида ёгинии максимал бУлиш даври згармади. Вуини кутп бУлган йирик мусбат аномалиялар (А; > 120) мериди- онал тур (С тур)- ни умумий ал мосфера циркуляциясида куп бУлиши билам боглик, бУлиб, ёкин етишмаслиги (А; < 80) кенглик тури (Ш тур) билан богликлир. Вкинни к}п Йнллик тебранишида 2-3, 4-5, 6-7 йиллик ёзги ци- клларни ажратиш имкони булиб, бу текислик учун тоголди ва ёпик, водийлар учун тегишлидир. Жаво эркин алмашадиган ва эркин атмо- сферага якин жойлашги метеорологик станцияларда (Анзоб довони, Горбунов номли станция) бундай киска цикллар кузатилмади. Товли ва текисликларда 13-15 йнллик цикллар бУлиб туради. Атмосфера- 210