Шобдарбаев Батырхан Аймаханулы
«Курии ес1ру аймагындаеы келбеу кэрздерд курылымын жергиикт!
материалдарды пайдалану аркылы жетлд1ру» 06.01.02 — мелиорация, жерд1
баптау жэне коргау мамандывы бойынша техника гылымдарынын кадидаты
атагына алуга усынеан авторефератка
Кекейкест! мэселес!. Сугармалы егст1к жерлерд ынеайлы мелиоративтк
тэрт161н сактау ушин топырактын ылеалдану жэне туздану тэрт1б1н баскаруга
кэзрг1 кездег! жетлдтрлген эд1стерд: пайдалануды кажет етед1. Сутармалы
епстк жерлерде ынеайлы 
мелиоративтк журтмстерд: 
калыптастыру 
ушин
коллекторлык кэр13 желс1шн, яени жер асты суынын орналасу денгейшн реттеу
аркылы, 
жер асты 
суынын топырак кабатын 
ылеалдандыруга, 
жогаргы
кысымдавы жер асты суларын карпып калатын жэне топырак кабатындаеы
артык ылеалмен тузды епстк жерден алып кететн арнайы желлердин орны
ерекше.
Кызылорда облысынын куршитк жуйелертнде кэр3 ашык коллектор жэне
кэр1з есеб1нде карастырылеан. Олардын кызмет ету дэрежест кейбтр кездерде,
келбеу кимасынын бузылуына жоэне кэрдердин тунбалауына байланысты
сугармалы епстк жерлердн мелиоративтк жаедайынын орныкты жаксаруын
камтамасыз ете алмайды. Курштк жуйелерд1 кайта куру жэне калпына келт1ру
ушин кэзтрг1 кезде шетелдерден келетн курамдык материалдар косымша шик!
зат ендтрс1н 
куруды талап етед, ал ол онын экономикалык тимдлиН
темендетед.
Казтрг1 кезде калыптаскан бул жаедай, курши жуйестндег! кэрз желлер1н
жобалау ушин кэр1здеу эдтстерин жэне кэрлздин курылымын жетлд1ру жолдарын
карастыруды талап етед1. Ойткен1 кэр1зд1н ти1мд1 жумыс аткару жаедайы, онда
колданылатын — курылыс — материалдарына 
ткелей 
байланысты. 
Осыган
байланысты жерглкт1 материалдар, явни куршшитн сабавын жэне камысты суды
еткзетн жэне тасымалдайтын — курылымдарга 
пайдалану 
мумкшиили1н
карастыру, бугнг: куннин кекейтест! мэселест болып табылады.
Зерттеуд!н максаты жэне мэселес!. Зерттеудин максаты курии естрилет1н
аймактарда жергоикт! материалдарды пайдалану аркылы жабык кэр1з желюсшищн
курамын жетлд1ру мумкниили1н зерттеу. Осы максатка жету упшин мына
моселелерд1 шешу керек:
- лабораториялык тэжтрбелтк зерттеу аркылы матаега пайдаланбайтын жоне
жерглик! материалдарды кэр курлысына — сузгии 
материалдар ретнде
пайдалану мумкинишлитн зерттеу;
- 
лабораториялык жаквдайда жергиикт! материалдарды, камыс бумаларын
келбеу кэртздин курлысына пайдалану мумкинииличн зерттеу;
- 
тэж1рибелк-ендтрис танаптарында жерглликт! материалдан тургызылеан
келбеу кэрздердин жумыс аткару кабллетн тексеру;
23