Куджибаева Гулнар Байбатшаевнанын 05.23.04 — Суу менен жабдуу,
канализация жана суу ресурстарын коргоонун курулуш системалары
адистиги боюнча техникалык илимдердин кандидаты окумуштуулук
даражасын изденип алуу учун даярдалган «Или дарыясынын суу
ресурстарын райионалдуу колдонуу жана коргоо схемаларын иштеп
чыгуу» темасындагы диссертациясына
РЕЗЮМЕ
Негизги сездер: суу токтоочу жай, суу бассейни, жер устундегу жана
жер алдындагы суулар, климат факторлору, суу ресурстарын коргоо, сууну
кондиционирлее, суспензиялардын тазалоочу (фильтрлеечу) мунездемелеру,
технологиялык схемалар.
Изилдеенун объектиси: Балхаш-Алакол суу чарбачылык бассейни,
Капчагай 
суу 
сактоочу 
жайынын 
сыйымдуулугун 
женге 
салуучу 
Или
дарыясынын дельтасы, Баканас карьеринин кумдуу бат тазалагычтарынын
иштее режими.
Иштин максаты: Или драыясынын дельтасынын токтоп туруу жайынын
динамикасынын -— туптелушуне 
таасир 
беруучу 
изилдеелер, 
комплеккстуу
колдонуу жана коргоо боюнча инеженердик иш-чаралардын, ошондой эле Или
дарыясынын бассейнинин жер устундегу сууларын жергиликтуу тазалоочу
материалдарды колдонуп, ичуучу суу менен жабдуу учун кондицинирлеенун
мунездемелерун иштеп чыгуу.
Изилдее методдору: туптелген гидрологиялык жана антропогендик
факторлорду эске алуу менен, Балхаш келунун жана Или дарыясынын суу
балансын жана ез ара таасирин аныктоо методикасы, ошондой эле аз топтолгон
суспензияларды тазалоо процессин моделдештируу методикасы пайдаланылды.
Алынган жыйынтыктар жана иштин илимий жанычылдыгы:
— Балхаш келунун бассейнинин топтоп туруусун тузуу жана анын
динамикасы боюнча жана Или дарыясынын гидрохимиялык жана
гидрогеологиялык шарттарына таасир этуучу антропогендик
факторлор боюнча маалыматтардын мындан аркы енугуусу аныкталды
жана жалпыланды;
— Или дарыясынын суу ресурстарын комплекстуу колдонуу жана коргоо
боюнча инженердик иш-чараларды иштелип чыкты;
— теоретикалык жана эксперименталдык жактан Баканас карьеринин
кумунун тазалоочу мунездемелеру изилденген жана суу даярдоо
тажрыйбасындагы бат тазалагычтардын иштеесунун оптималдуу
параметрлери аныкталды;
— Или драыясынын бассейнинин жер устундегу сууларын
кондиционирлеенун натыйжалуу технологиялык схемасы иштелип
чыкты жана анын техникалык-экономикалык керсеткучтеру
аныкталды.
Колдонуу тармактары: Иштин жыйынтыктарын теменку учурларда
колдонууга болот: Или-Балхаш бассейнинин суу ресурстарын колдонуунун
20